Dr Gabriel Borowski laureatem konkursu Uniwersalia

Dr Gabriel Borowski został laureatem konkursu "Uniwersalia 2.2", stanowiącego część Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

Przedmiotem konkursu jest finansowanie oryginalnych projektów badawczych realizowanych w Polsce, obejmujących naukowe wydania krytyczne (przekłady na język polski wraz z naukowym opracowaniem edytorskim, w tym filologicznym, bibliograficznym, historycznym, interpretacyjnym) najważniejszych dzieł należących do kultury światowej w celu włączenia ich w obieg polskiej humanistyki naukowej.

Zgłoszony przez dra Gabriela Borowskiego z Instytutu Filologii Romańskiej UJ projekt pt. "Transkreacje: antologia tekstów teoretycznych Haroldo de Camposa" ma na celu publikację pierwszej polskiej antologii najważniejszych tekstów teoretycznych brazylijskiego tłumacza i teoretyka przekładu, filozofa języka oraz jednego z założycieli ruchu poezji konkretnej. Ocena projektu wyniosła 98 na 100 punktów, a jego realizacja zajmie dwa lata.

Postulowana przez Camposa idea przekładu jako aktu twórczego (criação) dokonującego się w chwili przejścia pomiędzy dwiema domenami językowymi lub kulturowymi (trans-), wyrażająca się w ukutym przez niego neologizmie, stanowi propozycję polemiczną w stosunku do koncepcji tłumaczenia dosłownego, postrzeganego jako działanie podporządkowane „auratycznemu” tekstowi oryginalnemu, wobec którego tłumacz powinien się skromnie usunąć. Brazylijski teoretyk, współtwórca (wraz z bratem Augusto) ruchu poezji konkretnej oraz jedna z kluczowych postaci w procesie kształtowania kultury brazylijskiej dokonuje przesunięcia akcentu na kilku płaszczyznach: oryginał jako źródło i probierz wartości tłumaczenia ustępuje miejsca przekładowi jako przejawowi twórczości; autor tekstu wyjściowego ulega zamazaniu na rzecz tłumacza jako twórcy izomorficznego odpowiednika w kulturze docelowej; wierność względem treści semantycznej staje się natomiast drugorzędna względem dokładności w oddaniu formy utworu jako nośnika znaczenia.

Publikacja antologii najważniejszych teksów Camposa w prowadzonej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego serii „Translatio” prowadzić powinna do dwukierunkowych skutków. Po pierwsze, pozwoli na włączenie myśli teoretycznej jednego z najważniejszych i najbardziej oryginalnych filozofów przekładu w obieg polskiej humanistyki, pełniąc niejako funkcję wyrównawczą w stosunku do światowego dyskursu przekładoznawczego i pozwalając polskim badaczom na pracę w oparciu o rzetelnie opracowany przekład z języka oryginału. Po drugie, antologia stanowić powinna punkt wyjścia dla nowych, twórczych kierunków rozwoju badań w oparciu o analizę dorobku Camposa, prowadzonych przez polskich humanistów w celu osiągnięcia wyników istotnych z punktu widzenia humanistyki światowej.

Źródło zdjęcia: https://veja.abril.com.br

Data opublikowania: 28.05.2018
Osoba publikująca: Łukasz Bieńkowski